Lifebursa.com - Bursa ve Türkiye'den son dakika haberleri

Soru ve cevaplarıyla covid 19 aşısı

Sağlık , 14 Ocak 2021 Perşembe, 19:48

Covid-19 aşısı kimlere uygulanacak? Çocuklar aşı olacak mı? İnaktif aşı emziren kadınlara uygulanabilir mi? İşte aşıyla ilgili merak edilen sorular ve cevapları...

Soru ve cevaplarıyla  covid 19 aşısı

COVİD-19 GEÇİRDİM, YİNE DE AŞI YAPTIRMALI MIYIM?

COVID-19'u geçirenlerde koruyuculuk bir müddet daha devam etmektedir. Bu koruyuculuk düzeyi kişiyi bir süre daha COVID-19'a karşı koruyacağından hastalığı geçirmiş kişiler aşı uygulanacak öncelikli gruplarda değildir.

İNAKTİF COVİD-19 AŞISI EMZİREN KADINLARA UYGULANABİLİR Mİ?

Emzirme döneminde inaktif COVID-19 aşısının uygulanmasına ilişkin veri bulunmamaktadır. COVID-19'u ağır geçirme riski yüksek olan emziren kadınlara kendi istekleri halinde aşı uygulanabilir.

İNAKTİF COVİD-19 AŞISI OLDUKTAN SONRA HASTALIĞA KARŞI NE KADAR SÜRE KORUNACAĞIM?

Klinik çalışmalarda, inaktif COVID-19 aşılarının hastalığa karşı koruyucu etkisinin yüksek olduğu gösterilmiştir. COVID-19 aşılarının koruyuculuk süresi henüz bilinmemektedir, bunun için ek araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

İNAKTİF COVİD-19 AŞISI KAÇ DOZ UYGULANACAK?

18 yaş ve üzerindeki kişilere dört hafta ara ile birer doz olmak üzere toplam iki doz olarak uygulanacaktır.

AŞIDAN SONRA DA MASKE, MESAFE VE TEMİZLİK KURALLARINA

UYMAYA DEVAM EDECEK MİYİM?

Aşı uygulandıktan sonra hastalığa karşı koruyuculuğun gelişmesi genellikle birkaç hafta alır. Bununla birlikte herkeste aynı düzeyde koruyuculuk gelişmeyebilir. Ayrıca aşılanan kişi kendisi korunuyor olsa bile virüsü aldıysa başkasına bulaştırabilir. Bu nedenle aşı uygulandıktan sonra da maske, mesafe ve temizlik kurallarına uyulması gerekmektedir. Bakanlığımız tarafından artık önlemlere gerek olmadığı açıklanana kadar bu önlemlerin alınmasına devam edilmelidir.

ÇOCUKLARA DA AŞI YAPILACAK MI?

Bilim Kurulu tarafından belirlenmiş öncelikli risk grubunda 18 yaş altındaki kişiler yer almadığından şu an için çocuklara COVID-19 aşısı uygulanmayacaktır.

TÜRKİYE'DE COVİD-19'A KARŞI AŞI ÇALIŞMALARI YAPILIYOR MU?

Türkiye'de de COVID-19'a karşı aşı çalışmaları yapılmaktadır. Bu aşılara ilişkin faz aşamalarının başarıyla tamamlanmasının ardından aşı üretimine geçilmesi planlanmaktadır.

AŞI YAPTIRMAK ZORUNLU MU OLACAK?

Türkiye'de çocukluk aşıları dâhil, aşı uygulaması zorunlu değildir. Bununla birlikte aşı, hastalıklardan korunmak için en etkili yöntemlerden biridir. Aşı sayesinde yeryüzünden silinmiş pek çok hastalık mevcuttur. Bu nedenle T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından aşıyla ilgili toplumu bilinçlendirme çalışmaları yürütülmektedir. Aşı olmak, kişinin topluma karşı sorumluluğudur.

INAKTİF COVİD-19 AŞISI GEBELERE UYGULANABİLİR Mİ?

Gebelikte inaktif COVID-19 aşısının uygulanmasına ilişkin veri bulunmamaktadır. COVID-19'u ağır geçirme riski yüksek olan gebelere kendi istekleri halinde aşı uygulanabilir. Aşının gebeliğin ilk üç ayında uygulanmaması tercih edilir.

COVİD-19 AŞISI NASIL BU KADAR HIZLI GELİŞTİRİLDİ?

COVID-19 aşıları, bilim tarihinde 2009 pandemik domuz gribi aşılarından sonra bu kadar hızlı hazırlanan ilk aşıdır. Virüs ailesinin tanınıyor olması, Koronavirüslerin biyolojisinin ve nasıl davrandığının bilinmesi, bilim tarihinde belirli bir yol katedilmesi, bilgiye erişimin kolaylaşması, moleküler genetik bilimindeki ilerlemeler, kullanılan cihaz teknolojisi ve metotların yıldan yıla gelişme göstermesi, bilim insanları arasında elde edilen bilginin hızla koşulsuz olarak paylaşılması, klinik çalışmalarda hızlı yol alınması ve acil çözüm bulma çabası aşı üretim sürecini hızlandırdı. COVID-19 aşıları da diğer aşı ve ilaçlarda olduğu gibi kalite, güvenlilik ve etkinlik konusundaki yasal gereklilikler izlenerek geliştirilmektedir.

COVİD-19 AŞILARI GÜVENLİ MİDİR?

Hiçbir aşı, faz çalışmaları yapılmadan, bu çalışmaların sonuçları ilgili mercilerle şeffaf bir şekilde paylaşılmadan onay alamaz, piyasaya sürülemez. Aşı çalışması yapan kuruluş, geliştirme ve üretim sürecinde uluslararası kalite standartlarına uymak zorundadır. Bu standartlar İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP-Good Laboratory Practices), İyi Klinik Uygulamaları (GCP-Good Clinical Practices) ve İyi Üretim Uygulamaları'dır (GMP-Good Manufacturing Practices). Ayrıca faz çalışmaları sırasında aşıyla ilişkili olduğu düşünülen ve insan sağlığını belirgin ölçüde olumsuz etkileyen bir durum saptandığında çalışmalar durdurulmaktadır. Yalnızca sorunun aşı ile ilişkili olmadığından emin olunması durumunda çalışmalar sürdürülmekte, aşılama yapılıyor ise kaldığı yerden devam ettirilmektedir. Bu çerçevede ülkemizde uygulanmaya başlanan COVID-19 aşılarının faz çalışmalarında çalışmanın durmasına sebebiyet verecek bir yan etki ile karşılaşılmamıştır. Uygulama aşamasında da güvenliği konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır.

ÜLKEMİZDE HANGİ COVİD-19 AŞISI UYGULANACAK?

Ülkemizde süreç içerisinde birden fazla COVID-19 aşı türü uygulanabilecek olmakla birlikte ilk olarak inaktif COVID-19 aşısı uygulanmasına karar verilmiştir.

İNAKTİF COVİD-19 AŞISI NEDİR?

İnaktif COVID-19 aşısı, COVID-19'a neden olan Yeni corona virüsün (SARS-CoV-2) kimyasal ve fiziksel uygulamalardan geçirilerek hastalık yapıcı özelliğinin ortadan kaldırılmasıyla elde edilen, vücutta bağışıklık yanıtı oluşturabilen cansız virüs aşısıdır.

TÜRKİYE'DE NEDEN ÖNCELİKLE ÇİN'DE ÜRETİLEN

COVİD-19 AŞISININ KULLANILMASI TERCİH EDİLDİ?

Aşı tercihinde aşının güvenli ve etkin olması en önemli kriterdir. Ülkemizde en kısa sürede ve en geniş kapsayıcılıkla toplumun aşılanmasını sağlamak üzere aşı teminine yönelik çalışmalar yürütülmüştür.

COVİD-19 AŞISI KİMLERE UYGULANACAK?

Hastalığa maruz kalma, hastalığı ağır geçirme ve bulaştırma riskleri ile hastalığın toplumsal yaşamın işleyişi üzerindeki olumsuz etkisi değerlendirilerek COVID-19 aşısı uygulanacak öncelikli gruplar belirlenmiş olup bu gruplara sırasıyla uygulanacaktır.

NEDEN İLK AŞAMADA SAĞLI ÇALIŞANLARININ AŞILANMASI PLANLANMIŞTIR?

Hastalığın teşhis ve tedavisini üstlenen sağlık çalışanları, COVID-19'a maruz kalma oranı en yüksek gruptur. Sağlık çalışanlarının hastalanmaması, sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için önem arz etmektedir. Bu nedenle ilk aşamada aşılanması planlanan grupta sağlık çalışanları da yer almaktadır.

COVİD-19 AŞISI NEREDE UYGULANIYOR, ÜCRETLİ Mİ?

COVID-19 aşıları, öncelikli olarak Aile Sağlığı Merkezleri olmak üzere aşılama aşılama hizmeti sunan sağlık kuruluşlarında yapılacaktır. Yaşlı bakımevleri, engelli rehabilitasyon merkezleri ve koruma evlerinde kalanlar ile hizmet sunanlara Toplum Sağlığı Merkezleri/İlçe Sağlık Müdürlükleri ekiplerince aşılama hizmeti verilecektir. Evde sağlık hizmeti sistemine kayıtlı olan kişilerin aşılamaları, bu hizmeti veren ve aşı uygulamaya yetkili olan sağlık personeli tarafından yapılacaktır.

COVİD-19 AŞISI YAPTIRMAK İÇİN SAĞLIK KURULUŞUNA GİTMEK GÜVENLİ MİDİR?

Aşılama hizmeti, sağlık kuruluşlarında COVID-19 pandemisi sağlık önlemlerine uygun şekilde sürdürülmektedir. Aşılama hizmetlerinden yararlanacak kişi hem kendi güvenliği hem de toplum sağlığı için sağlık kuruluşuna gitmeden önce randevu almalıdır. Böylece kalabalık oluşumu önlenir ve temas riski azalır. Ayrıca sağlık kuruluşlarına giderken ve orada bulunulan süre içerisinde maske, mesafe ve temizlik kurallarına uyulmalıdır.

COVİD-19'U GEÇİRMEK AŞIYA GÖRE DAHA UZUN SÜRE KORUR MU?

Kişinin bir hastalığı geçirerek kazandığı bağışıklık (doğal bağışıklık) düzeyi, geçirilen hastalığa ve kişiye göre değişir. COVID-19 etkeni SARS-CoV-2 yeni bir virüs olduğu için hastalığı geçirmekle kazanılan doğal bağışıklığın ne kadar süre koruyacağı bilinmemektedir. Ancak yürütülen bazı çalışmalar COVID-19'a karşı gelişen doğal bağışıklığın uzun süreli olmadığını göstermektedir.