Lifebursa.com - Bursa ve Türkiye'den son dakika haberleri

Veliaht Prens bitti!

Dünya , 27 Şubat 2021 Cumartesi, 08:24

Trump döneminde kamuoyuna açıklanmayan CIA'in Cemal Kaşıkçı raporu akşam saatlerinde yayınlandı, uluslararası televizyonlar yayınlarını kesti.

Veliaht Prens bitti!

Korkunç suikastin detayları ortaya çıkarken, ABD 76 Suudi yetkiliye yaptırım ilan etti. BBC, ABD raporunun Suudi Arabistan'la ilişkileri yıllarca çökertebileceğini duyurdu. Kaşıkçı'nın nişanlısı Hatice Yıldız ise Twitter'dan bir mesaj paylaştı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, raporu reddetti.

ABD'de Joe Biden döneminin başlamasıyla Washington-Riyad hattında ipler gerilirken, bu gece yarısı 01.04'te duyurulan bir telefon görüşmesiyle tansiyon yepyeni bir boyuta taşındı. Saatler içinde Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın (MBS) korktuğu başına geldi.

Beyaz Saray, görüşmede 'ABD'nin evrensel insan hakları ve hukukun üstünlüğüne verdiği önemin hatırlatıldığını' açıkladı. Resmi açıklamada, görüşmede Kaşıkçı cinayetinin gündeme gelip gelmediğine ilişkin bir detay yer almadı.

ABD, Suudi Arabistan'ın İstanbul Büyükelçiliği'nde vahşice öldürülen gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayeti ile ilgili istihbarat raporunu kamuoyuna resmen açıkladı. Raporu okuyan Başkan Joe Biden, gece yarısı Suudi Arabistan Kralı Selman ile telefonda görüştü.

Rapor dünya medyasında beklendiği gibi ilk haber oldu, televizyonlar canlı yayına geçti. BBC, güvenlik muhabiri Frank Gardner'ın analizini 'ABD raporu Suudi Arabistan ilişkilerini yıllarca çökertebilir' başlığıyla sundu.

2019'da hazırlanan ancak eski ABD Başkanı Donald Trump'un kamuoyla paylaşmadığı raporda, cinayetin sorumlusu olarak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın gösterileceği tahmin ediliyordu.

ABD istihbarat raporuna göre, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Suudi muhalif gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın 2018 cinayetini onayladı ve emri verdi.Habere göre Prens Selman, Kaşıkçı'nın "yakalanması ya da öldürülmesi" talimatını verdi.

Rapor, Prens Selman'ın karar alma üstündeki kontrolüne, kilit danışmanlarla doğrudan ilişkisine ve muhalifleri susturmak için şiddete başvurulmasını desteklemesine dayandırıldı.Raporda, ABD istihbaratının, Prens Selman adına olaya karışarak Kaşıkçı'nın ölümünden sorumlu olduğu konusunda "son derece emin" olunan 21 kişilik bir listeye yer verildi.

Rapora göre Suudi Prens, Kaşıkçı'yı krallığa tehdit olarak görüyordu ve susturulması için şiddete başvurulmasını destekledi. Raporda, Suudi yetkililerin, Prens Selman'ın onayı olmadan böyle bir harekete kalkışmalarının "oldukça düşük olasılık" olduğu ifadesine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, olayla ilişkili 76 Suudi Arabistan vatandaşına vize kısıtlaması getirildiğini duyurdu.

ABD'nin, Suudi Arabistan'ın muhaliflere yönelik susturma ve baskı çabalarına tolerans göstermeyeceğini kaydeden Blinken, Washington'un iki ülke arasındaki ilişkilerdeki pozisyonunu koruduğunu söyledi.

ABD Hazine Bakanlığı, cinayetteki rolleri nedeniyle Suudi Acil Müdahale Güçleri'ne ve eski Suudi Arabistan İstihbarat Teşkilatı Başkanına yaptırım getirdiğini duyurdu.

Hazine Bakanı Janet Yellen, Kaşıkçı cinayetine dahil olanlardan hesap sorulması gerektiğini belirterek "RIF ve cinayete doğrudan dahil olan eski üst düzey bir yöneticiye yaptırımlar uygulanacağını" ifade etti.

Yellen, "ABD, şiddet ve göz korkutmaya karşı gazeteciler ve siyasi muhaliflerin yanındadır, Özgür bir toplumun temeli olan ifade özgürlüğünü savunmaya devam edeceğiz" dedi.

Reuters haber ajansına konuşan ve kimliği açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkili, veliaht prens Muhammed bin Selman'a doğrudan yaptırım uygulanmamasını, "Yaptırım kararları, Veliaht Prens ile bir çalışma ilişkisini korumak üzere tasarlanmış görünüyor, Hedef bağları koparmak değil ayarları yenilemek" diye değerlendirdi.

Kaşıkçı'nın nişanlısı Hatice Cengiz de Twitter'dan "Cemal için adalet (justiceforjamal)" etiketi paylaştı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgili ABD'nin yayınladığı raporu kesin bir dille reddettiğini açıkladı.

Daha önce ülkedeki ilgili makamlarca çıkarılan kararlar doğrultusunda Suudi Arabistan'ın yasa ve değerlerine aykırı olan Kaşıkçı cinayetini kınadığı belirtilen açıklamada, söz konusu cinayetin, çalıştıkları kurumun kendilerine sağladığı yetkileri aştıkları gibi tüm sistemi de aşan bir grup tarafından işlendiği savunuldu.

"Bu korkunç cinayet Suudi Arabistan tarafından kınanmış ve yenilerinin tekrarlanmaması için yöneticilerce gerekli adımlar atılmış olmasına rağmen gerekçesi olmayan ve yanlış sonuçlar içeren bu tür raporların yayınlanması üzücü bir durum." ifadelerine yer verilen açıklamada, "Suudi Arabistan'ın, egemenliğini, yönetimini ve bağımsız yargısını hedef alan her şeyi reddettiği" kaydedildi.

Suudi Arabistan ile ABD arasındaki ortaklığın güçlü ve sarsılmaz olduğuna işaret edilen açıklamada, bahsi geçen güçlü ilişkilerin 80 yıl boyunca karşılıklı saygı çerçevesinde devam ettiği ve aynı temel üzerine sürdürülmesinin temenni edildiği belirtildi.

YAPTIRIM ÇAĞRISI

Birleşmiş Milletler Yargısız ve Keyfi İnfazlar Özel Raportörü Agnes Callamard, ABD'nin Suudi Arabistanlı gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetine ilişkin istihbarat raporunu açıklamasının ardından, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a yaptırım uygulanması çağrısı yaptı.

BIDEN'A ÇAĞRI

ABD'de, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinin, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın onayıyla işlendiğine ilişkin istihbarat raporunun yayımlanmasının ardından, ülkedeki siyasetçiler Joe Biden yönetimine "sorumlularda hesap sorma" çağrısı yaptı.

Bloomberg, ABD raporuna göre Kaşıkçı cinayetine Veliaht Muhammed bin Selman'ın onay verdiğini duyurdu. Habere göre, ağırlıklı olarak Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA)'in katkı verdiği ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (DNI) tarafından derlenen raporda, Ekim 2018'deki korkunç cinayete MBS'nin onay verdiği sonucuna varıldı.

MBS'nin katliamdaki rolünün detaylarının raporda ortaya çıkacağını belirten Bloomberg, 2018 yılından bu yana kamuoyuna açıklanmayan raporun ABD-Suudi Arabistan ilişkilerini ciddi şekilde etki edebileceğini vurguladı.

Bloomberg'den önce Reuters'a konuşan dört Amerikalı yetkili ise, raporda Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın 'Kaşıkçı cinayetine onay verdiği' ve 'muhtemelen cinayeti emrettiği' gibi sonuçların yer aldığını söyledi.

Kaşıkçı'nın yazılarının yayımlandığı Amerikan Washington Post gazetesi ise CIA'in değerlendirmesinin, Veliaht Prens'in kardeşi olan ve cinayet işlenirken Suudi Arabistan'ın Washington Büyükelçisi olan Prens Halid Bin Selman'ın yaptığı bir telefon görüşmesine dayandığını yazdı.

Halen Suudi Arabistan Savunma Bakan Yardımcısı olan Prens Halid'in, Veliaht Prens'in talebi üzerine Kaşıkçı'ya telefon ettiği ve İstanbul'daki Suudi konsolosluğuna gitmesinin güvenli olduğuna dair güvence verdiği iddia ediliyor. Prens Halid ise Kaşıkçı ile irtibata geçtiği iddialarını reddetti.

Muhalif Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı, 2 Ekim 2018'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda öldürülmüştü. Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'dan gönderilen bir ekip tarafından öldürüldüğü ortaya çıktı. Cesedi ise tüm aramalara rağmen henüz bulunamadı.

Suudi Arabistan Başsavcısı da, Kaşıkçı'nın ülkeye dönmesi için kendisiyle görüşmeler yürüten, ancak Kaşıkçı geri dönmeyi reddedince cinayet emrini veren istihbarat servisi başkan yardımcısının, bu kararını yönetime bildirmediğini söylemişti. Suudi Arabistan'da yargılanan beş kişi hakkında ölüm cezası verilmiş ancak bu daha sonra 20 yıl hapis cezasına çevrilmişti.

Rapor neden şimdi yayımlanıyor?

Raporun yayımlanması, Biden'ın Suudi Arabistan ile ilişkileri yeniden düzenleme ve Suudilere karşı eski başkan Donald Trump'tan daha katı tutum alma politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Trump yönetimi, raporun yayımlanması yönündeki talepleri reddetmiş, Suudilerle işbirliğinin geliştirilmesi üzerinde durmuştu.

Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki, Çarşamba günkü açıklamasında Biden'ın Veliaht Prens ile değil Kral Selman ile görüşeceğini vurgulamış, ancak bunun ne zaman olacağına dair detaylı bilgi vermemişti. Biden, Suudi Arabistan'a yönelik büyük politika değişikliğine giderek, Suudi Arabistan önderliğinde koalisyon güçlerinin Yemen'e karşı yürüttüğü saldırıları desteklemeyeceğini açıklamıştı.

KAŞIKÇI SUİKASTİ

59 yaşındaki Cemal Kaşıkçı, boşanma belgelerini almak üzere 2 Ekim 2018'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'na girmiş ve bir daha çıkmamıştı. Suudi savcılık yetkilileri, Kaşıkçı'nın zorla alıkonulduğu ve fazla miktarda sakinleştirici iğne yapılması nedeniyle öldüğünü, ardından cesedinin parçalanarak konsolosluk dışındaki birine teslim edildiğini söylemişti.

Cemal Kaşıkçı cinayetiyle ilgili olarak İstanbul'da açılan davada ise son olarak iki iddianame birleştirilmiş ve şüpheli sayısı 26'ya çıkmıştı. İlk iddianamede İstihbarat Dairesi Başkan Yardımcısı General Ahmet bin Muhammed el Asıri ve Kraliyet Ailesi danışmanı Saud el Kahtani, ''tasarlayarak ve canavarca hisle eziyet çektirerek kasten öldürmeye azmettirme'' suçlamasıyla; diğer 18 şüpheli ise "tasarlayarak ve canavarca hisle eziyet çektirerek kasten öldürme" suçlamasıyla yargılanıyordu.

İkinci iddianamede ise altı firari şüpheli hakkında suçlamalar yer almıştı. Cinayete karışmakla suçlanan zanlılardan muavin konsolos Sultan Yahya A. ve ateşe Yasit Halit M.'nin, "tasarlayarak ve canavarca hisle eziyet çektirerek öldürme" suçundan müebbet hapisleri isteniyor. Davada bir sonraki duruşma 4 Mart'ta görülecek.

MİLLİYET