Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu Ocak ayı enflasyon rakamları belli oldu

Türkiye'deki ekonomik sorunları ortaya koyan veriler gelir dağılımındaki eşitsizliği gözler önüne serdi. Hem Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) hem de DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) paylaştığı veriler tabloyu ortaya çıkardı.

TÜİK: EN YÜKSEK GELİRİN PAYI YÜZDE 49,8

TÜİK, 2023 yılı "Gelir Dağılımı İstatistikleri" bülteninde paylaştığı verilere göre en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, geçen yıl bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak yüzde 49,8'e yükselirken, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak yüzde 5,9'a geriledi.

DİSK-AR: TÜRKİYE GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE BİRİNCİ

DİSK-AR, TÜİK'in açıklamasının ardından 2022 yılındaki gelir gruplarına, işteki duruma ve cinsiyete göre gelir eşitsizliğinin yer aldığı bir rapor yayınladı.

Raporda, TÜİK Gelir Dağılımı İstatistikleri'ne göre 2022 itibarıyla Türkiye'de 4,3 milyonluk en zengin yüzde 5'lik gelir grubunun hane halkı kullanılabilir geliri, 4,3 milyonluk en yoksul yüzde 5'lik gelir grubunun hane halkı fert gelirinin 31 katı düzeyinde olduğu belirtildi.

Türkiye'nin gelir eşitsizliğinde Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında birinci olduğu belirtilen raporda, "2005 ve 2022 arasında ortalama hane halkı fert geliri yevmiyelilerde yüzde 984 ve kendi hesabına çalışanlarda yüzde 1053 oranında artış gösterdi. İşverenlerin ortalama hane halkı fert geliri ise 2005 ve 2022 yılları arasında yüzde 1219,7 artışla 20 bin 403 TL'den 408 bin 174'e yükseldi" denildi.

Raporda, 2022 yılında yevmiyeli çalışan erkeklerin kadınlardan yüzde 78,5 oranında fazla gelir elde ettiği kaydedildi.

İŞVEREN GELİRLERİ ARTTI

Karar'ın haberine göre; Türkiye'de hanehalkı fertlerinin esas işteki durumlarına göre gelirlerine bakıldığında işveren gelirlerinin çok daha hızlı arttığı görülmektedir. 2005 ve 2022 arası dönemde hanehalkı fertlerinin esas işlerinden elde ettiği gelir 8.754 TL'den 116.297 TL'ye yükseldi. Böylece ortalama hanehalkı fert geliri yüzde 821,4 oranında arttı. Ücretli çalışanların ortalama hanehalkı fert geliri 2005 ve 2022 yılı arasında yüzde 689,9 oranında artarak 9.069 TL'den 102.821 TL'ye yükseldi. Yevmiyelilerin ortalama fert geliri aynı dönemde 3.289 TL'den 53.334 TL'ye ve kendi hesabına çalışanlarınki 7.002 TL'den 115.622 TL'ye yükseldi. Böylece 2005 ve 2022 arasında ortalama hanehalkı fert geliri yevmiyelilerde yüzde 984 ve kendi hesabına çalışanlarda yüzde 1053 oranında artış gösterdi.

İşverenlerin ortalama hanehalkı fert geliri ise 2005 ve 2022 yılları arasında yüzde 1.219,7 artışla 20.403 TL'den 408.174'e yükseldi.

HANEHALKI FERT GELİRİ

Ortalama hanehalkı fert gelirlerine cinsiyete göre bakıldığında kadınlar ve erkeklerin arasında ciddi farklar olduğu görülmektedir. 2005 yılında kadınların ortalama hanehalkı fert geliri ortalama fert gelirinden yüzde 26,3 daha azdı, erkeklerinki ise yüzde 6,2 daha fazlaydı.

2022 yılına gelindiğinde erkeklerin ortalama fert geliri toplam ortalama gelirin yüzde 8'i üzerindeyken kadınlarınki halen ortalamanın yüzde 21,2 altındadır. Kadınlar ortalama gelirlerin altında gelir elde ederken erkeklerin gelirleri ortalama gelirlerin üzerindedir.

Kadın ve erkeklerin gelirleri arasındaki fark, gelirlerin birbirine oranlanmasıyla da görülebilir. 2005 yılında erkeklerin ortalama hanehalkı fert geliri kadınlarınkinden yüzde 44,1 oranında fazlaydı. Erkekler ve kadınların ortalama fert gelirleri 2016 yılına kadar yaklaşma eğilimi gösterse de bundan sonra hızla artarak 2022 yılında yüzde 37,1 olarak gerçekleşti.

İşteki duruma göre erkek ve kadınların fert gelirleri arasındaki fark çok daha çarpıcı. 2022 yılında yevmiyeli çalışan erkekler kadınlardan yüzde 78,5 oranında fazla gelir elde ettiler. Bu oran işverenlerde yüzde 45,3, kendi hesabına çalışanlarda yüzde 24,9 ve ücretlilerde yüzde 21,9 olarak hesaplandı."