SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Kahve yararlı mı zararlı mı?

Yazının Giriş Tarihi: 15.10.2021 10:52

Kahvesiz yapamayanlar buraya bu hafta A'dan Z'ye kahveyi yazımıza konuk ediyoruz. Kahve dünyada en çok tüketilen içecekler arasında yer almaktadır.

Kahvenin sağlığı olan etkileri genellikle kafein, klorojenik asit, kafeik asit, hidroksihidrokinon gibi zengin içeriğine atfedilir. Geçmişte yapılan çalışmalarda kolesterol yükseltici etkileri dolayısıyla kahve tüketimini sınırlansa da günümüz çalışmalarında hangi kahve , nasıl pişirildi, nasıl tüketildi sorularını ön plana çıkarmaktadır.

Öncelikle kahvenin sağlığa olan etkilerini belirleyen bileşenleri tanıyalım.

KAFEİN

Kahve denilince hemen hemen herkesin aklına kafein gelir.

Kafein, kahve çekirdeklerinde doğal formda bulunan bir alkaloidtir.

Kahve tüketimi ardından kafein birçok doku tarafından emilebilir ve merkezi sinir sistemini uyararak uyku düzenini olumsuz yönde etkileyebilir. Kahvenin içerdiği kafein miktarı, kahvenin çeşidine ve pişirme yöntemi gibi birçok faktöre bağlı olarak değişebilmektedir.

Yüksek kafein alımı, kalsiyum atılımına neden olarak osteoporoz ve kemik kırığı riskini arttırmaktadır. Son dönemlerde yapılan bazı çalışmalar yüksek oranlarda kafein tüketiminin (>300 mg/g kafein) riskli bireylerde kemik kaybına düşük kemik yoğunluğuna veya kırıklara neden olabileceğini göstermiştir.

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), 2015 raporunda en yüksek kafein alımının, 18-65 yaş arası yetişkin bireylerde görüldüğü ve alınan kafeinin büyük bir kısmının kahve tüketimine bağlı olduğunu belirtmiştir. EFSA, günlük 400 mg kafein alımının (yaklaşık 4 fincan kahve) sağlık sorunlarına yol açmayacağı, ancak özellikle gebelerin günlük kafein alımını 200 mg (yaklaşık 2 fincan kahve) ile sınırlaması gerektiğini vurgulamıştır.

150 ml Instant kahve - 60 mg kafein

150 ml Filtre kahve - 112 mg kafein

1 fincan Türk kahvesi - 30 mg kafein

30 ml Espresso - 40 mg kafein

240 ml Latte - 75 mg kafein

**Kahvenin demlenme süresi, kahvenin çekirdeğine göre bu değerler değişebilir.

KAFESTOL-KAHVEOL

Kahvenin kolesterol yükseltici etkisini oluşturan bileşenlerdir. Ancak son dönemde yapılan çalışmalar demlenerek hazırlanan kahvelerin kolesterol yükselmesine katkı sağlamadığı saptanmıştır. On dört randomize kontrollü çalışmanın derlendiği bir çalışmada doza bağlı kaynamış kahve tüketiminin LDL ve toplam kolesterol konsantrasyonunu arttırdığı ancak filtre kahve tüketiminin kolesterol seviyelerini çok az etkilediği bulunmuştur. Türk kahvesi gibi kaynatılarak pişirilen kahvelerin kolesterol yükselmesine katkı sağlayarak kalp-damar hastalık riskini arttırdığı için sınırlı tüketimi sağlanmalıdır.

KLOROJENİK ASİT

Kahvenin antioksidan özelliğini veren bileşenlerden biridir. Antioksidan içeriği ile kanser oluşumunu önlediğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır ancak kanser çeşitlerine göre bu etkilerin değişim gösterdiği saptanmıştır. Ek olarak antioksidan özellikleri ile kan şekerini düzenlediği için diyabet hastaları için tüketiminden vazgeçilemeyecek bir içecektir. Kavurma işlemi ile birlikte klorojenik asit azalmaktadır bu sebeple az kavrulmuş kahveler tercih etmekte fayda olacaktır.

Tüm bu bileşenlerle kahve kansere karşı koruyucu etki sağlamaktadır ancak kavrulmuş kahvelerin kanser oluşumunu destekleyici özelliğe sahip olduğu ve inflamasyonu desteklediğini gösteren çalışmalar da mevcuttur. Güçlü kanıtlar demleme kahve içiminin karaciğer hasarlarına karşı koruyucu olduğunu ve karaciğer kanseri riskini düşürdüğünü belirtmektedir. Kahvenin depresyondan koruyucu olabileceğini gösteren pek çok yayın bulunmaktadır. Ek olarak kahvenin metabolik sendromu olan bireylerde trigiliserit seviyelerini düşürerek ve insülin duyarlılığını arttırarak katkı sağlayacağını gösteren çalışmalar bulunmaktadır.

Kahve seçimini doğru yapmak oldukça mühim.

-Az kavrulmuş

-Demleme yöntemi ile hazırlanan

-Kremasız/süt tozsuz

-Şekersiz/şurupsuz

Kahveler tercih edilmelidir.

Kahve için en uygun atasözü "Azı karar çoğu zarar." olacaktır.

Kararında içilen doğru kahve, sağlığı geliştirici etkiler göstermektedir.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar