SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Asgari Seçim

Haber Giriş Tarihi: Yazının Giriş Tarihi: 20.12.2021 02:57

Haber Güncellenme Tarihi: Yazının Güncellenme Tarihi: 22.12.2021 03:55

Merhaba Sevgili Okurlar,

 

Uzun bir süredir yazamadım. Biraz kurum eğitimleri biraz finansal piyasaların hareketi yazı yazmaktan alıkoydu beni. Ama kendime gelenek yaptığım sene sonu yayınlarından önce içimde bir süredir birikenleri yazıya dökmek istedim.

Nerede kalmıştık deyip, kaldığım yerden devam etmeyeceğim. Aslında isterim ama yaklaşık bir buçuk ay yazı yazamayan ben için Türkiye ekonomisi çok değişti. Son yazım çıktığı sırada dolar kuru 9.45 tl’imiş. Euro desen 10,98 tl. 

Hazır mısınız?

Gram Altın 548 tl’den işlem görüyormuş.

Hasbelkader birilerine yatırım tavsiyesidir desem durumu siz düşünün.

Ama bunlardan çok bahsetmeye niyetim şu an yok. Dolar fırladı aman Euro coştu falan demeyeceğim. Başka bir konudan bahsedeceğim. Belki yazının sonlarına doğru üstünden geçerim diye düşünüyorum.

Yanlış anlaşılacağım bu düşüncem nedeniyle problem yaşayacağım ama ben biraz şu yeni düzenleme ile gerçekleşen asgari ücret zammından bahsedeceğim. 

2022 Ocak ayı ile net asgari ücret 4250 tl olarak açıklandı. Ciddi bir sıçrama mı?

Evet. Ciddi bir sıçrama. Ekonominin gerçeklerini düşünürsek TÜİK’in açıkladığı verilere göre ülkenin neredeyse üçte biri asgari ücret ile geçiniyor. Ve ne hikmetse şimdiye kadar enflasyon oranında artış yaşayan asgari ücret bir anda P zamlanıyor. İnsan düşünmeden edemiyor. Ya TÜİK enflasyonu yanlış açıkladı ya da dış güçlerin büyük oyununu artık bozduk.

 Ya da seçim mi var?

Şimdi biz ülke olarak balık hafızalı insanlarız kabul edelim. Unutmayı seviyoruz. Gerçi buna her gün her saat değişen ülke gündeminin etkisi büyük ama unutkanlığımızın olduğu da bir gerçek.

Geriye dönüp baktığımızda asgari ücrette bu tip sert artışların seçim dönemleri öncesinde olduğunu görebilirsiniz. Örnek mi?

2003 yılında iktidara gelen AKP, 2004 yerel seçimlerinin olduğu sene  % 35’lik bir zam yaptı. 2007 halk oylaması ve genel seçimlerin sonrasında zam vaadine uygun olarak 2008 yılında yüzde 20'ye yakın bir zam yaptı ki enflasyon o sene 10,5. Sonra 2015 yılında enflasyona göre asgari ücretin ciddi bir artışını görüyoruz ki o sene de genel seçim var. AKP’nin 49.5 ile iktidarını pekiştirdiği yıl. Ancak o seçim yılı nasıl bir yıl ise hatırlar mısınız bilmem iki ayrı seçim oldu. Haziran ve Kasım. Bu o dönem asgari ücrete de yansıdı ki, iktidarını Kasım ayında perçinleyen AKP, 2016 yılında da 30luk bir artış ile asgari ücretliyi mutlu etti. Yani asgari ücretli 2015'de Haziran seçiminin nimetini alırken 2016 yılında Kasım seçiminin faydasını gördü. 

Ve şimdi 2022 asgari ücreti yüzde 50 oranında arttı. Seçim kokusu zaten havada hissediliyor o belli ama artık gürültüsü de gelmeye başladı.

Aslında buraya kadar okuduysanız bana kızacağınız tarafa henüz gelmediniz. Yazımın bundan sonrasında lanetleyeceksiniz.

Ben bu kadar zammı beklemiyordum açıkçası. Ülke ekonomisinin bu kadar kitlendiği bir dönemde işsizliğin ya da iş yeri kapanmaların artabileceği böyle bir kararın alınacağını düşünmüyordum. Asgari ücretin yaşanabilir bir standartta olmasına kimsenin karşı çıkacağını zaten zannetmiyorum. 

Ve kaldı ki kapitalist sistemin uşağı değilim diye kendi içimde cevaplarım da var. Ancak sermayenin alternatif maliyetinin yükseldiği, firmaların paradan para kazandığı, enerji maliyetlerinin giderek arttığı ve ithalatın döviz karşısında çaresiz kaldığı bir dönemde firmaların bu kadar zor durumda kalmasına gerek var mıydı?

Burada beyaz yakaların endişelerine girmeyeceğim bile. Onların durumu biraz daha karmaşık artık.

Benzer bir zam mevcut maaşlarına alabilecekler mi?

Ya da iş kaybı korkusu ile ses çıkarmadan devam edecekler mi?

Daha da kötüsü ilk doğal eleme kendilerine mi olacak?

Yazdıklarım gerçekten bu zamma karşı duruş değil. Ülke ekonomisin gerçeklerini bir türlü göremeden alınan yanlış kararların sonuçlarının getirdiği noktada olmak. Asgari ücret elbette yaşam seviyesini koruyan bir standartta olmalı. Bir ücret olmamalı. Bir ön basamak olmalı. Çalışanlar emekleri ve nitelikleri ile bu maaşın da üzerinde kazanabilmeli.

Ancak gün içinde sürekli sanayi de olan benim gibi biri içeriden baktığında işsiz kalacak insanları görüyor. Kaçak çalışmaya dönebilecek firmaları görüyor. Ve hatta artan maliyetler yüzünden kapanacak atölyeleri görüyor. 

Döviz ile gelir elde etmeyen ve elde ettiği geliri enflasyona ve dövize karşı değer kaybeden biri olarak asgari ücretin 5 bin ya da 10 bin olması bir anlam ifade etmiyor. Biliyorum ki bu parayı alsam bile markete gittiğimde ya da arabaya benzin almak için kuyruğa girdiğimde fiyat etiketinde eriyen paramı göreceğim. 

Siz benim alım gücümü elimden alıyorsunuz. Asgari ücretin yüksek olması önemli değil benim gibiler için. Ben ekonomiyi dış güçlerin oyunu demeden, alınan kararların hatalarını görerek ve aslında alınması gereken kararları tartışarak ekonomiyi izliyorum. Taraf olmaya çalışmadan ekonomi biliminin ilkelerinin işleyeceğine inanarak yorumluyorum. Ve o yüzden asgari ücret zammının yüksek olması benim gibileri, başka düşüncelere ve endişelere yönlendiriyor. 

Ama siz zaten popülist bir politika ile seçim arayışı içindeyseniz gene yanlış yoldasınız. Fiyat etiketlerini asgari alım gücüne indirin sorun çözülecek o zaman.

Aman haaa…

Onu da baskı ile değil ekonomi için doğru kararları alarak yapmanız lazım. 

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar

Nereye ulaşmaya çalışıyoruz anlamıyorum!

17.05.2022 13:39
Böyle çat diye düşer gibi konuya girdiğim için kusura bakmayın. Siz sevgili okurlara bir soru sormak isterim. Z kuşakları bilmez ama gazetelerin kağıda basılıp, sayfaları çevrilerek okunulan döneminde ekonomi sayfaları yine az okunan hatta meraklısı yoksa okunmayan sayfalarındandı. Popüler değil

Siz Anladınız!

13.04.2022 09:51
Merhaba Sevgili Okurlar, Benden bayağı uzak kaldınız. Ekonomi sohbeti yapmayalı çok oldu sizler ile. Gerçi yapmak ile yapmamak arasında gidip geliyorum. Çünkü ülkemde konuşması tehlikeli birkaç konu arasında yer almaya başladı son zamanlarda.  Siz bilmezsiniz “Z kuşağı”.  Daha önce b

Gittiği Yere Kadar!

25.10.2021 22:49
Merhaba Sevgili Okurlar, Aslında geçen hafta yazıyordum yazımı ancak TCMB'nin kararını beklemek istedim. Akılcı bir kararın muhakkak geleceğine dönük bir ümit kırıntım vardı. Ve hatta kendi içimde yaptığım hesaplaşmada çelişkiye düşsem bile çok çok TCMB pas geçer, diye düşünmek istiyordum. Karanl

Neden Ya

26.09.2021 20:11
Merhaba Sevgili Okurlar, Uzun süredir sizlere aldığım diplomalı ekonomi eğitimi ve üzerine aldığım diplomalı ve sertifikalı finans piyasaları eğitimlerinin bana öğrettikleri doğrultusunda bir şeyler anlatmaya çalışıyorum. Belki kendi bakış açımla anlatıyorum ama sayıların bana anlattıklarını düşü

Bafi... Bafi... BaFin

06.09.2021 12:37
Merhaba Sevgili Okurlar, Türkiye'de ekonomiden bahsetmek, betona bozuk para atmak gibi bir şey. İstiyorsunuz ki, etkisi dalga dalga yayılsın bir farkındalık olsun. Hatta ütopya kuruyorsunuz. Finansal okuryazarlığın zirvesini yaşayıp herkes ile büyüme rakamlarından, cari açıktan bahs

Selektör

13.08.2021 09:29
Merhaba Sevgili Okurlar, Güzel ve mutlu içeriklerin olduğu yazılara çok imreniyorum. Pembe düşlerden, uçuşan kelebeklerden ya da lezzeti kelimelerden akan yemek tariflerinden. Okumasını seviyorum ama ben bir türlü yazamıyorum. Yazmayı deniyorum ama aklıma garip düşünceler geliyor. Durduk yere

F İ K

05.07.2021 10:57
FİK hepimize hayırlı olsun. Fiyat İstikrar Komitesi. Hemen kötü düşünmeyin. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Haziran ayının son günü hayatımıza girdi. Öyle hızlı girdi ki, girdiği gibi fiyatlarda istikrar görmemiş olacak, hafta bitmeden doğalgaz ve elektriğe zamlar da arkasından gel

Küresel bir komplo gibi... Sanki öyle...

01.06.2021 12:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Soluksuz dizi izler gibi geçen gündem içerisinde ülkemizin çok da önemsemediği bir başlıktan bahsedeceğim. Önemseyecek o kadar çok konu var ki, buna sıra gelmesi zaten düşünülmez de ben komplo teorisi olsun diye anlatayım dedim. Hayat bize komple malumunuz.

An itibariyle 8,50

14.05.2021 16:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Sanal paralardan üst üste iki hafta bahsettik ama geçtiğimiz hafta gerçekliğini korumaya çalışan TL'yi etkileyecek önemli karar haftasıydı. Küresel değerini koruma çabası içindeki Türk Lirası için belki de önemli kırılma anlarından biriydi. Türkiye Cumhuriyeti Merkez B

Ahhhh Kripto Ahhh ...

26.04.2021 11:47
Merhaba Sevgili Okurlar, Kripto paralar hakkında bu hafta yazmak istemiyordum. Hatta bir süre kripto paralardan uzak başka bir konu bulma çabası içerisindeydim. Konu seçmek ülke şartlarında sıkıntı da değil. Güveni sarsılan tüketiciden de bahsedebilirdim. Başımı derde sokacak bir b

Sevgili Kripto

13.04.2021 10:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Geçen hafta Osman Gürçay ile canlı yayında kripto paraların şöyle bir üzerinden geçtik. Biz kripto paraların üzerinden geçerken MASAK'da üzerinden geçmenin hazırlığını yapıyormuş. Ne oluyor bu kripto paralara? Son zamanlardaki hareketlilik sadece alış-satıştan mı ol

Devrim Gibi Paket

30.03.2021 15:12
Merhaba Sevgili Okurlar, Benim için uzun ve yorucu bir aradan sonra tekrar biriktirilenleri yazmak gerçekten ayrı keyif. Bu süre içerisinde piyasalar ve ekonomiyi izlemek, bunları kaleme almaktan daha yıpratıcı. Yıpratıcı diyorum ara verdiğim süre içerisinde hem konu biriktirdim kendime. Ve düşün

Ustam giy dedi tulumları...

09.03.2021 10:17
Merhaba Değerli Okurlar, 1999 yılında Uludağ Üniversitesi'nde okurken, o dönem üyesi olduğum Ekonomistler Platformu'ndaki birkaç arkadaşım ile alternatif para piyasalarına merak salmıştık. Hisse senedine yatırımın kumar olarak görüldüğü dönemlerde alternatif piyasalardan bahsetmeye çalışmak iy

Dolar 17 TL

25.02.2021 09:58
Merhaba Değerli Okurlar, Ben bu işi yeni yeni öğreniyorum. Yazı başlığını böyle dikkat çekici atınca okunma sayısı bir anda fırlıyor. Ekonomi yazısı okumayı çok sevmeyen bir millet olduğumuzdan geçen hafta spor okuruna göz kırpmıştım. Bu hafta ise meraklı okuyucuyu ağıma düşürürüm diye başlığı

Dev transfer Ojima

16.02.2021 11:07
Merhaba Sevgili okurlar, Son ve muhteşem transfer Ojima yakında bizler ile olur. Ojima, memleketinde yeteri kadar kazanamadığından, destek göremediğinden dert yanıyordu. Ama medyamızın gücü ile farkedildi ve yakında Türkiye'deki esnafın derdine ortak olmak için Türkiye'ye adım atar. Evet. J

Reformist Hayaller

08.02.2021 13:55
Merhaba Değerli Okurlar, Geçen ayın başlarında tartışılan konulardan biriydi. Her alanda yapılacak reformlar ile ülkenin tekrar AB kapısında yerini alacağı ve yönünün batıda olduğu. Açıkçası inanıp inanmamak, aynı hikayenin farklı sonuçlarını beklemek size kalmış ama görülen o ki, reform anlay

Satoshi Nakamoto

01.02.2021 11:03
Merhaba Değerli Okurlar, Satoshi Nakamoto ismini daha önce duydunuz mu? İsimden kesin Japon diyorsunuz. Ya ünlü bir dövüş sanatları üstadı ya da Bursaspor'un yeni transferlerinden. Aslında kim olduğu henüz bilinmiyor ama 2008 yılında çıkardığı Bitcoin: Dijital Para yazısı ile hayatımıza renk k

Herhangi bir lobi...

25.01.2021 14:21
Merhaba Değerli Okurlar, Lobi diye başlığa bakıp hemen ürkmeyin. Meşhur faiz lobisinden bahsetmeyeceğim. O başka bir yazı konusu. Bu biraz daha farklı bir lobi. Sesinin çok fazla çıkmadığını düşündüğüm reel sektör lobisi. Üniversitede daha ekonomi okurken biraz kendinizi geliştirip

2021 Mevzusu ...

15.01.2021 11:46
Merhaba Değerli Okurlar, Geçen hafta yaşadığım bir sağlık problemi nedeniyle uzak kaldım bazı şeylerden. Yazı yazmakta bunlardan biri oldu benim için. Hayır, Covit-19 olmadım. Neyse, 2021 de beklenenleri açalım biraz diye düşünüyordum bu yazımda ama Amerika yılın ilk haftasında karıştı. Dah

Yeni yıl mı?

01.01.2021 10:51
Merhaba Değerli Okurlar, Sonunda ya, sonunda beklenen an geldi. Siz bu satırları okurken 2020'den kurtulmuş olacağız. Umuyorum kurtulmuş oluruz. Son saniye de bir kazık daha atacağından şüphelenmiyor değilim. Yeni yıl umut, barış vs. yazısı değil bu. Her sene aynı temenniler ile yola çıkmayanı

Bu yazı ekonomiden bahsetmiyor

25.12.2020 09:00
Merhaba değerli okurlar, Başlıktan da anlayacağınız üzere bu yazıda ekonomiden bahsetmeden, daha doğrusu üstünden geçerek içimi dökeceğim. Okulda ekonomi okurken size bir sürü teknik terim öğretiyorlar. Tabi bu teknik terimler sadece ekonomide değil. Her meslekte kendine has söyleniş şekli ile bu

Korona'nın dijital devrimi

18.12.2020 09:40
Covit'i başımıza musallat eden o mendebur Çinli, yarasayı mideye indirirken hiç aklına gelmiş midir acaba dünyada dijital devrimde benim de payım olacak diye? Kabul ediyorum. Daha önce de internetten ticaret ülkemizde tercihler arasındaydı. Ama yine de evde karantina günlerini doldurmayı beklerken

Patır putur

10.12.2020 11:57
Merhaba Değerli Okurlar, Nerede kalmıştık. Heeh... En son "Trump, bizim dostumuz değil miydi?" diye sormuşum yazının bitmeyeceğini anlayınca; kaldığımız yerden devama bağlamışım. Devam o zaman. Derdim tabi ki Trump değil bu yazıda. Malumunuz 10 maddelik anlaşma. Tek tek ele alalım bura

Katır Kutur

04.12.2020 10:20
Merhaba Değerli Okurlar, Başlık " Katır Kutur " olunca tahmin ediyorum konunun ne olabileceğini çözdünüz. Ancak , "onu satıyoruz bunu veriyoruz " 'a girmeden bir yazı yazmaya çalışacağım. Yazının derdi 10 başlıkta anlaşma yaptığımız Katar'ı biraz daha yakından tanımak. Katar, Arap Yarımadasınd

Güvenimsel problemler

27.11.2020 14:19
Merhaba değerli Life Bursa okurları, Bundan sonra her hafta sizler ile ekonomiyi biraz deşelemek için buradayım. Söz veriyorum sade ve anlaşılır bir üslup ile satırları yazacağım. Şikayetçi misiniz? Elektronik posta adresim köşede. Beklerim... Para - çokomel eğrisini Cem Yılmaz'dan d