SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Herhangi bir lobi...

Haber Giriş Tarihi: Yazının Giriş Tarihi: 25.01.2021 14:21

Merhaba Değerli Okurlar,

Lobi diye başlığa bakıp hemen ürkmeyin.

Meşhur faiz lobisinden bahsetmeyeceğim.

O başka bir yazı konusu.

Bu biraz daha farklı bir lobi.

Sesinin çok fazla çıkmadığını düşündüğüm reel sektör lobisi.

Üniversitede daha ekonomi okurken biraz kendinizi geliştirip, fark yaratma konusunda öne geçtiğinizde hele bir de ekonomist kimliğini taşıdığınıza inandığınızda size sorulan ilk soru;

"Bu dolar ne olacak?",

"Biraz param var nereye yatırayım?"

Bizde para üzerinden para kazanmak yıllardır tercih edilen bir konu olduğu için, üreticinin gerçek sektörlerin ve asıl döviz kaynağımız ihracatçıların durumu çok da göze batmaz.

İhracat rekor kırıyor ya o yeter.

Bu ihracat her sene rekor kırıyor zaten.

Durum iyi demektir.

İyi de bu ihracat rekor kırarken ithalat yerinde mi sayıyor?

Ya da dış ticaret dengemiz iyi bir noktada mı?

Bu soru hep sayıların neresinden baktığınıza göre değişiyor.

Daha önce yazmıştım.

Ekonominin muhalefeti olmaz.

Ya reel bakarsın ya hayalci.

Sayılar ortadadır.

Kişinin düşünceleri onu muhalif ya da taraf yapar.

Geride bıraktığımız haftalarda Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, 2020 yılının dış ticaret rakamlarını açıkladı. Rakamları açıklarken yıllık değil ama Aralık ayı için tüm zamanların en yüksek ihracat rakamını elde ettik. Rekor kırdık dedi.

O dedi ya, beni aldı bir şüphe.

Bu pandeminin ortasında TUİK ciro verilerini açıklarken muazzam büyümeden bahsetmişti.

Üstüne ihracatta rekor gelince ticaret bakanlığının sitesine girdim.

Yukarıda paylaştığım tablo, bakanlığın kendi sitesinden alınmıştır. Evet, Aralık ayında ihracat rakamlarımız bir önceki yılın aynı ayına göre %16 oranında artmış.

Sadece Aralık ayında takılı kalacaksak güzel bir rakam. Ama aynı Aralık ayında ithalat rakamları da % 11,7 'lik bir yükseliş yaşamış.

Korkarak yılın geneline bakalım isterseniz.

2020 yılını -% 6,3 lük bir gerileme ile kapamış ihracat.

İthalat ise %4,3 yükselmiş bir önceki yılın geneline göre.

Dış ticaret açığımız daha korkunç 2019 yılına göre %69 büyüme ile 49.9 milyar dolara yükselmiş.

Rakamları nereden yorumladığınız önemli ama önüne böyle bir tablo konan herkes ne durumda olduğumuzu az çok anlayabilir.

İhracat ve turizm bizim tek gerçekçi ve yatırıma dönük döviz kaynağımız.

Şimdi düşünüyorum da, dövizin bu kadar baskılanması ve serbest piyasaya bırakılmaması başarı mı hata mı?

Dövizi ekonominin tek başarı hikayesi olarak gören ve algısında döviz yükseliyorsa işler kötüdür diyen düşünce sistemi ile ne kadar rekabet yaratabilirsiniz ki?

Dövizin serbest dalgalandığını düşünün.

Piyasada arz ve talebe göre belirlendiğini varsayalım.

Zaten belli doyum noktasına ulaşan döviz rakamı dengeye oturacaktır. Hadi dövizin olması gereken rakamı üzerine biraz tartışma açmış olayım.

Bunu hesaplamanın birkaç alternatif yolu var.

Doların bu konuda gösterge olduğunu düşünürsek onun üzerinden hesap yapalım.

ABD ile TÜRKİYE arasındaki enflasyon farkı bu hesaplardan biri. İki ülkenin enflasyon farklarının oranının, cari kur ile çarpımından doların şu an 8,40 lara yakın bir rakamda olması gerektiği çıkıyor. Hesaplamanız için ABD enflasyon oranı 1,4 iken bizim enflasyon oranımız 14,6. Tabi bu bizim gerçek enflasyonumuz ise. Saha da konuşulan enflasyonun 28-30 bandında olduğunu düşünürsek doların 9,50'lerde dengelenmesi gerekiyor.

Bir diğer yöntem olan faiz farklarından gelen hesaplama türünde ise doların 8,65 tl. seviyesinde olması gerekiyor. Bunun için ABD faizini 0,25, Türkiye faizini %17 olarak almalısınız. Yine başka bir faiz hesabı, reel faiz oranına göre ise dolar / tl yine 8,67 lerde çıkıyor. Bu hesapta ne kadar değer kazanması veya ne kadar değer kaybetmesi ölçüsü verildiğinden faiz oranlarını aynı hesaplayabilirsiniz. Bu iki faiz hesabında da yine iki ülke arasındaki faiz farkı oranının cari kur ile çarpımı olarak yapmalısınız.

Sizi rakamlara yeteri kadar boğdum.

İşin asıl yükünü çeken reel sektörün ve özellikle ihracatçı kalemin sesi maalesef çıkmıyor.

Güçlenen Çin'e karşı rekabet imkanları zaten sınırlı iken, baskı altında tutulan dövizin de maliyetleri arttırması, Bursa gibi ihracat şehrinde korkarım işsizlik sorunlarının artmasına sebep olacak.

Rakipleriniz gün geçtikçe rekabetçi olmanın yollarını ararken, işgücü ile verimlilik maliyetlerini giderek kendileri için avantaja çevirirken, siz dövizi baskılayıp ihracatçının önünü kesmeye devam ederseniz açıkladığınız rekorlar sadece kağıt üzerinde aylık olarak kalır.

Daha kötü bir tablodan bahsedeceğim size.

Bursa, Türkiye'nin ihracat konusunda en büyük ikinci şehri.

Merak edenler Türkiye İhracatçılar Meclisinin sitesinden bakabilirler.

Tekstil ve otomotiv şehri Bursa. Tekstil de % 12'ye yakın otomotivde ise % 20'ye yakın oranda küçülmüş.

İşsizliğin şu anki pandemi kuralları nedeniyle gizlendiğini ya da işten çıkarmaların şu an gerçekleştirilmediğini düşünürsek siz tablonun acı kısmını düşünün.

Kısaca dövizi baskılıyor olmamız, ülkeye döviz girdisi sağlayacak ana kalemlere büyük zarar veriyor.

Bırakın serbest piyasada dengelensin.

Hem merkez bankasının döviz rezervlerini eksili rakamlardan kurtarmış olursunuz hem de iş yapacak firmaların önüne geçmemiş olursunuz.

Piyasa dinamikleri kendi dengesini sizden daha iyi kuracaktır.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar

6 milyar dolarlık Jelibon rezervi

30.06.2022 17:26
Merhaba Sevgili Okurlar, Evet, bende farkındayım yazılarımı son zamanlarda oldukça ara vererek yazmaya başladım. Ama bunun kendimce geçerli sebepleri var. En başında ülkenin ekonomi gündemine yetişememek. İtiraf edin. Hanginiz yetişebiliyor. İş hayatımdaki etkilerini bir tarafa bıraktım. Sosyal

Nereye ulaşmaya çalışıyoruz anlamıyorum!

17.05.2022 13:39
Böyle çat diye düşer gibi konuya girdiğim için kusura bakmayın. Siz sevgili okurlara bir soru sormak isterim. Z kuşakları bilmez ama gazetelerin kağıda basılıp, sayfaları çevrilerek okunulan döneminde ekonomi sayfaları yine az okunan hatta meraklısı yoksa okunmayan sayfalarındandı. Popüler değil

Siz Anladınız!

13.04.2022 09:51
Merhaba Sevgili Okurlar, Benden bayağı uzak kaldınız. Ekonomi sohbeti yapmayalı çok oldu sizler ile. Gerçi yapmak ile yapmamak arasında gidip geliyorum. Çünkü ülkemde konuşması tehlikeli birkaç konu arasında yer almaya başladı son zamanlarda.  Siz bilmezsiniz “Z kuşağı”.  Daha önce b

Asgari Seçim

20.12.2021 02:57
Merhaba Sevgili Okurlar,   Uzun bir süredir yazamadım. Biraz kurum eğitimleri biraz finansal piyasaların hareketi yazı yazmaktan alıkoydu beni. Ama kendime gelenek yaptığım sene sonu yayınlarından önce içimde bir süredir birikenleri yazıya dökmek istedim. Nerede kalmıştık deyip, kaldığım yer

Gittiği Yere Kadar!

25.10.2021 22:49
Merhaba Sevgili Okurlar, Aslında geçen hafta yazıyordum yazımı ancak TCMB'nin kararını beklemek istedim. Akılcı bir kararın muhakkak geleceğine dönük bir ümit kırıntım vardı. Ve hatta kendi içimde yaptığım hesaplaşmada çelişkiye düşsem bile çok çok TCMB pas geçer, diye düşünmek istiyordum. Karanl

Neden Ya

26.09.2021 20:11
Merhaba Sevgili Okurlar, Uzun süredir sizlere aldığım diplomalı ekonomi eğitimi ve üzerine aldığım diplomalı ve sertifikalı finans piyasaları eğitimlerinin bana öğrettikleri doğrultusunda bir şeyler anlatmaya çalışıyorum. Belki kendi bakış açımla anlatıyorum ama sayıların bana anlattıklarını düşü

Bafi... Bafi... BaFin

06.09.2021 12:37
Merhaba Sevgili Okurlar, Türkiye'de ekonomiden bahsetmek, betona bozuk para atmak gibi bir şey. İstiyorsunuz ki, etkisi dalga dalga yayılsın bir farkındalık olsun. Hatta ütopya kuruyorsunuz. Finansal okuryazarlığın zirvesini yaşayıp herkes ile büyüme rakamlarından, cari açıktan bahs

Selektör

13.08.2021 09:29
Merhaba Sevgili Okurlar, Güzel ve mutlu içeriklerin olduğu yazılara çok imreniyorum. Pembe düşlerden, uçuşan kelebeklerden ya da lezzeti kelimelerden akan yemek tariflerinden. Okumasını seviyorum ama ben bir türlü yazamıyorum. Yazmayı deniyorum ama aklıma garip düşünceler geliyor. Durduk yere

F İ K

05.07.2021 10:57
FİK hepimize hayırlı olsun. Fiyat İstikrar Komitesi. Hemen kötü düşünmeyin. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Haziran ayının son günü hayatımıza girdi. Öyle hızlı girdi ki, girdiği gibi fiyatlarda istikrar görmemiş olacak, hafta bitmeden doğalgaz ve elektriğe zamlar da arkasından gel

Küresel bir komplo gibi... Sanki öyle...

01.06.2021 12:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Soluksuz dizi izler gibi geçen gündem içerisinde ülkemizin çok da önemsemediği bir başlıktan bahsedeceğim. Önemseyecek o kadar çok konu var ki, buna sıra gelmesi zaten düşünülmez de ben komplo teorisi olsun diye anlatayım dedim. Hayat bize komple malumunuz.

An itibariyle 8,50

14.05.2021 16:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Sanal paralardan üst üste iki hafta bahsettik ama geçtiğimiz hafta gerçekliğini korumaya çalışan TL'yi etkileyecek önemli karar haftasıydı. Küresel değerini koruma çabası içindeki Türk Lirası için belki de önemli kırılma anlarından biriydi. Türkiye Cumhuriyeti Merkez B

Ahhhh Kripto Ahhh ...

26.04.2021 11:47
Merhaba Sevgili Okurlar, Kripto paralar hakkında bu hafta yazmak istemiyordum. Hatta bir süre kripto paralardan uzak başka bir konu bulma çabası içerisindeydim. Konu seçmek ülke şartlarında sıkıntı da değil. Güveni sarsılan tüketiciden de bahsedebilirdim. Başımı derde sokacak bir b

Sevgili Kripto

13.04.2021 10:48
Merhaba Sevgili Okurlar, Geçen hafta Osman Gürçay ile canlı yayında kripto paraların şöyle bir üzerinden geçtik. Biz kripto paraların üzerinden geçerken MASAK'da üzerinden geçmenin hazırlığını yapıyormuş. Ne oluyor bu kripto paralara? Son zamanlardaki hareketlilik sadece alış-satıştan mı ol

Devrim Gibi Paket

30.03.2021 15:12
Merhaba Sevgili Okurlar, Benim için uzun ve yorucu bir aradan sonra tekrar biriktirilenleri yazmak gerçekten ayrı keyif. Bu süre içerisinde piyasalar ve ekonomiyi izlemek, bunları kaleme almaktan daha yıpratıcı. Yıpratıcı diyorum ara verdiğim süre içerisinde hem konu biriktirdim kendime. Ve düşün

Ustam giy dedi tulumları...

09.03.2021 10:17
Merhaba Değerli Okurlar, 1999 yılında Uludağ Üniversitesi'nde okurken, o dönem üyesi olduğum Ekonomistler Platformu'ndaki birkaç arkadaşım ile alternatif para piyasalarına merak salmıştık. Hisse senedine yatırımın kumar olarak görüldüğü dönemlerde alternatif piyasalardan bahsetmeye çalışmak iy

Dolar 17 TL

25.02.2021 09:58
Merhaba Değerli Okurlar, Ben bu işi yeni yeni öğreniyorum. Yazı başlığını böyle dikkat çekici atınca okunma sayısı bir anda fırlıyor. Ekonomi yazısı okumayı çok sevmeyen bir millet olduğumuzdan geçen hafta spor okuruna göz kırpmıştım. Bu hafta ise meraklı okuyucuyu ağıma düşürürüm diye başlığı

Dev transfer Ojima

16.02.2021 11:07
Merhaba Sevgili okurlar, Son ve muhteşem transfer Ojima yakında bizler ile olur. Ojima, memleketinde yeteri kadar kazanamadığından, destek göremediğinden dert yanıyordu. Ama medyamızın gücü ile farkedildi ve yakında Türkiye'deki esnafın derdine ortak olmak için Türkiye'ye adım atar. Evet. J

Reformist Hayaller

08.02.2021 13:55
Merhaba Değerli Okurlar, Geçen ayın başlarında tartışılan konulardan biriydi. Her alanda yapılacak reformlar ile ülkenin tekrar AB kapısında yerini alacağı ve yönünün batıda olduğu. Açıkçası inanıp inanmamak, aynı hikayenin farklı sonuçlarını beklemek size kalmış ama görülen o ki, reform anlay

Satoshi Nakamoto

01.02.2021 11:03
Merhaba Değerli Okurlar, Satoshi Nakamoto ismini daha önce duydunuz mu? İsimden kesin Japon diyorsunuz. Ya ünlü bir dövüş sanatları üstadı ya da Bursaspor'un yeni transferlerinden. Aslında kim olduğu henüz bilinmiyor ama 2008 yılında çıkardığı Bitcoin: Dijital Para yazısı ile hayatımıza renk k

2021 Mevzusu ...

15.01.2021 11:46
Merhaba Değerli Okurlar, Geçen hafta yaşadığım bir sağlık problemi nedeniyle uzak kaldım bazı şeylerden. Yazı yazmakta bunlardan biri oldu benim için. Hayır, Covit-19 olmadım. Neyse, 2021 de beklenenleri açalım biraz diye düşünüyordum bu yazımda ama Amerika yılın ilk haftasında karıştı. Dah

Yeni yıl mı?

01.01.2021 10:51
Merhaba Değerli Okurlar, Sonunda ya, sonunda beklenen an geldi. Siz bu satırları okurken 2020'den kurtulmuş olacağız. Umuyorum kurtulmuş oluruz. Son saniye de bir kazık daha atacağından şüphelenmiyor değilim. Yeni yıl umut, barış vs. yazısı değil bu. Her sene aynı temenniler ile yola çıkmayanı

Bu yazı ekonomiden bahsetmiyor

25.12.2020 09:00
Merhaba değerli okurlar, Başlıktan da anlayacağınız üzere bu yazıda ekonomiden bahsetmeden, daha doğrusu üstünden geçerek içimi dökeceğim. Okulda ekonomi okurken size bir sürü teknik terim öğretiyorlar. Tabi bu teknik terimler sadece ekonomide değil. Her meslekte kendine has söyleniş şekli ile bu

Korona'nın dijital devrimi

18.12.2020 09:40
Covit'i başımıza musallat eden o mendebur Çinli, yarasayı mideye indirirken hiç aklına gelmiş midir acaba dünyada dijital devrimde benim de payım olacak diye? Kabul ediyorum. Daha önce de internetten ticaret ülkemizde tercihler arasındaydı. Ama yine de evde karantina günlerini doldurmayı beklerken

Patır putur

10.12.2020 11:57
Merhaba Değerli Okurlar, Nerede kalmıştık. Heeh... En son "Trump, bizim dostumuz değil miydi?" diye sormuşum yazının bitmeyeceğini anlayınca; kaldığımız yerden devama bağlamışım. Devam o zaman. Derdim tabi ki Trump değil bu yazıda. Malumunuz 10 maddelik anlaşma. Tek tek ele alalım bura

Katır Kutur

04.12.2020 10:20
Merhaba Değerli Okurlar, Başlık " Katır Kutur " olunca tahmin ediyorum konunun ne olabileceğini çözdünüz. Ancak , "onu satıyoruz bunu veriyoruz " 'a girmeden bir yazı yazmaya çalışacağım. Yazının derdi 10 başlıkta anlaşma yaptığımız Katar'ı biraz daha yakından tanımak. Katar, Arap Yarımadasınd

Güvenimsel problemler

27.11.2020 14:19
Merhaba değerli Life Bursa okurları, Bundan sonra her hafta sizler ile ekonomiyi biraz deşelemek için buradayım. Söz veriyorum sade ve anlaşılır bir üslup ile satırları yazacağım. Şikayetçi misiniz? Elektronik posta adresim köşede. Beklerim... Para - çokomel eğrisini Cem Yılmaz'dan d