SON DAKİKA
Hava Durumu

Hangi ben(ego) ile iletişim kuruyorsunuz?

Yazının Giriş Tarihi: 13.01.2023 16:22
Yazının Güncellenme Tarihi: 13.01.2023 16:22

Kanadalı Psikiyatrist Eric Berne (1910-1970) ye göre “başkalarıyla iletişimimiz, kendini gözlemlemek için yeterlidir” der.

            Bern’e göre her şey başkalarıyla iletişim kurduğumda ortaya çıkan “üç ben durumuyla” başlar.

Konuya devam etmeden önce bir parantez açarak sıklıkla yanlış kullanılan egonun gerçekte ne demek olduğunu netleştirelim.

Ego demek, kibirli, narsistik kişi, ukala demek değildir.

Eğer bir kişi kibirliyse “kibirli” deriz, kendini beğenmiş ve ukala ise “kendini beğenmiş ukala” deriz ama “egoist” demeyiz.

Ego, latince “ben” demektir.

İd ve Süperego Nedir?

İlk defa Ferud tarafından tanımlanan İd, Ego ve Süperego kavramları, insan zihninde etkileşime giren üç katman kümesidir.

Erteleme bilmeyen haz ve arzu odaklı, doğru-yanlış, iyi-kötüyü bilmeyen kural tanımayan çocuk yönümüz için “id” diyoruz

 İd’i kontrol ederek, insanileşme ego ile başlar.

 “Ayıp olur; el alem ne der?” diyen yönümüz süper egodur.

İd ile süper ego sürekli çatışmadadır. Ego, arayı bulmaya çalışandır. Uslanmaz bir İd ile kurallı ölçülü süperegonun isteklerini uzlaştırmaya çalışan bir hakemdir.

Ego zayıfladıkça ya “id” yönümüz ya da “süper ego” yönümüz baskın çıkar. 

Yani ego zayıfladıkça ya İdin kontrolüne girer kural tanımaz, huysuzluk yaparız ya da süper egoya teslim olur kendimizi baskılar ifade etmekten korkar; silik ve içe kapanık birisi oluruz. 

Çocuğun henüz egosu gelişmediği dönemde ego görevi anne baba  tarafından yerine getirilir.

Egosu güçlenmiş insanların öz güveni, öz saygısı yüksek farkındalıkları gelişmiştir.

 Psikoterapi, egonun güçlendirilmesini önemser. 

Sağlıklı ve güçlü ego, iç çocuğunu(id) zapt etmiş, kendileri ile barışık, inisiyatif alabilen uyumlu, sorun çözücü, kendisini kontrol edebilen ve süper ego ile iş birliğine gidebilendir.

Ego güçlü ise duygu yönetim becerisi gelişir.

Egosu güçlü olan kişi, güçlü kişiliğe sahip olan demektir.

Ego zayıfsa, problem çözme ve kriz yönetme becerileri düşüktür. Kendilerini ifade etmekte güçlük çekerler; özgüven ve öz saygı sorunludur, kendilerine yabancılaşmışlardır, empati ve etkili iletişim becerileri gelişmemiştir.  

Geçmişle yüzleşerek ders çıkarma karar verme sorun çözme yetenekleri düşüktür.  Dürtü kontrol sorunludurlar. Çocukça davranırlar. Şiddete yönelme eğilimlidirler. Zor kişiliklerdir.

Yaralı ego, güçlü ego

Ego yaralıysa, sağlıksızsa özellikle çocukluk dönemi sağlıksız aile ortamında ilgi, sevgi ve değer görememişse, yetişkinlik dönemi daha çok onaylanma, sevgi, ilgi değer görme peşinde koşar.

Değersizlik hissi, aşağılık kompleksi davranışlarına yansır. Kendisini sürekli över, böbürlenir. Daha fazla başarı, daha fazlasına sahip olmak, makam mevki elde ederek güç devşirmek peşinde koşar. Hırslı ve huzursuzdur.

Egosu güçlü ve sağlıklı kişi daha kolay özeleştiri yapabilir, özür dileyebilir, bilmediği ya da az bildiği konu için “bilmiyorum” diyebilir, teşekkür eder, karşısındakinin zayıf ve sorunlu görünen yönlerine değil, olumlu, güçlü ve yetenekli yönlerini dile getirir.

Ego güçlüyse, birilerine kendisini ispatlamak çabasına girmez, onaylanmak, kabul edilmek, önemsenmek ilgi ve sevgi görme peşinde koşmaz. Küçük şeylerle mutlu olabilir. Rahat, sakin ve daha huzurludur.

Konu başlığımıza dönersek, başkalarıyla iletişim kurduğumuzda ortaya çıkan üç ben durumumuz: Ebeveyn ben, yetişkin ben ve çocuk ben durumumuzdur.

1-Ebeveyn ego durumu: Yeri geldikçe biraz anne ve babalarımız gibiyiz.  Koruyucu, sahiplenici, kural koyucu yönümüzdür. Empati yapabilen, sorumlu, yardımsever yöndür.

2-Yetişkin ego durumu: Düşünerek, kontrollü, sakin, soğukkanlı şekilde iletişim kurduğumuzda yetişkin gibi davranırız. Karşıdakine saygılı ve duruma göre davranırken yetişkin egomuzu kullanırız.

3-Çocuk ego durumu: Durum gereği içimizdeki çocuğa dönüşürüz, çocukça davranırız.  “İçinizdeki çocuğu öldürmeyin” derken kast edilen yaratıcı, hayalci, merak edici ve öğrenmek isteyen olumlu yönlerimizdir.

İnsanlarda bu üç yön, değişen ortamlara uygun ben’e geçiş yapar.

Örneğin, bir komutan görev alanında astlarına karşı ebeveyn benlik durumundadır; mesai bitimi arkadaşları veya eşiyle birlikteyken yetişkin benlik durumuna bürünür. Evin babası olan komutan, küçük yaştaki çocuğu ile çocukça oyun oynama davranışı sergilerken, çocuk benlik durumuna geçişler içine girer.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.