Bursa
Çok Bulutlu
13.6°
Lifebursa.com - Bursa ve Türkiye'den son dakika haberleri
Prof. Dr. Tayfun Carlı
Prof. Dr. Tayfun Carlı
tayfun.carli@lifebursa.com

Aşılama yeterli mi?

23 Eylül 2021 Perşembe, 17:18

Aşı gerçekten bulaşıcı hastalıklarla mücadelede önemli bir silah ve sağlık bilimlerinde insan ve hayvan sağlığı için önemli bir buluştur.

Lütfen COVID-19 aşınızı olunuz...

Aşılama insan veya hayvanlar hasta olmadan önce, hastalık etkeninin modifiye zararsız şekli veya etkenin koruyuculukla ilgili belli bölgeleri ile bireyleri karşılaştırarak, bireylerin hastalanmamasını ve ideal olarak da hastalık etkenini taşımamasını sağlamak amacıyla uygulanan bir yöntemdir.

Aşılama işlemi aşının bireye değişik yollarla verilmesiyle yapılır.

Etkin bir aşılama için her bireyin aşının tam dozunu alması ve yeterince bağışıklık kazanması gerekir.

Aşının tam dozunu alan birey belli bir süre bağışıklık kazanır, yani hastalığa karşı azami şekilde korunmaya başlar. Bu süre genellikle 15 gündür.

COVID-19 gibi kıtalararası salgın (Pandemi) süreçlerinde ise bağışıklığın bir başka şekli önemli olmaya başlar. Özellikle yoğun yaşam alanlarında yaşamak zorunda olan insanlar için ve sürü halinde yaşayan hayvanlarda sürü bağışıklığı, bireysel bağışıklıktan daha önemli bir hal alır.

Sürü bağışıklığı toplumun büyük bir bölümünün, yaklaşık %80'inin üzerinde olan kısmının, ideal olarak ise %100'ünün aynı anda yüksek düzeyde koruyucu bağışıklık kazanması ile garantilenir.

Peki, yeterli sürü bağışıklığı sağlamak için pratikte ne yapılmalıdır?

Cevap: Bir-iki ay içinde toplumun tüm bireylerinin tam doz aşı ile aşılanması stratejisi ortaya koyulmalı ve aşılamalar planlanarak gerçekleştirilmelidir.

Aşılama sürecinde ve sonrasında aşılama etkinliği mutlaka izlenerek değerlendirilmelidir.

Tabi aşılama öncesi ve sonrası kazanılan bağışıklığın düzeyi ve koruyuculuğu aşının ve yapılan mücadelenin etkinliğinin ölçülmesi açısından kaçınılmaz bir konudur.

Etkinliğin ölçümü ise aşılama öncesi ve sonrası aktif sörvey işlemi kapsamında yaygın test stratejilerinin tüm toplum çalışanlarına uygulanması ile gerçekleştirilir.

Yukarıda söylediklerim salgınla etkin mücadele bağlamında yapılmakta mıdır?

Bunun yanıtını vermiyorum.

Ben sadece yapılması gerekenlerin kritik olanlarını söylüyorum.

Ülkemizde COVID-19 salgını ile ilgili yapılan sadece testlerin pasif sörvey bağlamında klinik hastalık tanısında kullanımı şekildedir.

Bu bağlamda, salgının boyutunun, yapılan hastalık önleme tedbirleri ve aşıların etkinliğinin tam anlamıyla ölçümü nasıl yapılacaktır?

Bunları epidemiyoloji biliminin içeriği bağlamında biliyor ve sizlere aktarıyorum.

Salgın hastalık kontrolleri epidemiyoloji denen bilimin salgın hastalık konusuna eksiksiz uygulanması ile yapılabilir.

Yoksa aşılama ve hastalıkla savaşta olduğunuz yerde döner durursunuz...

Tabi COVID-19 salgınının etkeni virüs durur mu?

Cevap: Hiç zannetmiyorum.

Tam sürü bağışıklığının sağlanmadığı, yani eksik sağlandığı toplumlarda coronaviruslar daha da hızla yetersiz bağışıklık baskısı ile değişime uğrayarak, başımıza bela hale gelebilirler.

Bu sebeple, bilimsel sınırlar içinde uyarıyorum ve tekrarlıyorum:

Aşılamaları eksiksiz, aşıları tam dozlarında ve tam bir planlı strateji ile kısa sürede yüksek düzeyde koruyucu bağışıklanma oluşturacak biçimde uygulamamız gerekir.

Ve salgının düzeyini sürekli aktif sörveylerle ölçmeliyiz.

İşte böyle; sadece aşıyı yaptım oldu diye uygulamamak, işi kuralların göre gerçekleştirmek gerekir.

Yoksa yapılan işler yararlı olamamakla kalmaz, sonuçları ters de tepebilir.

Aşılar doğru kullanılırsa, etkin biyolojik silahlardır.

Aşılarla birlikte, virusun sirkülasyonunun virüsü taşıyan bireylerin aktif sörveylerle belirlenerek izolasyonları işlemleriyle azaltılmasının COVID-19 mücadelesinde kaçınılmaz olduğunu bildirmek isterim.

Bu bağlamda, aşıları ilk bulan, geliştiren ve uygulayan bilim insanları olan Dr. Edward Jenner'i ve Dr. Louis Pasteur'ü minnetle ve rahmetle anıyor, bugün COVID-19 aşısı ile uğraşan tüm değerli bilim insanlarına insanlık adına yine minnettarlığımı sunuyorum.

Her ne kadar yazımda önemli eksikler olduğunu belirtsem de sizlerden, sorumlu bir Türk vatandaşı olarak, aşınızı zamanında ve hızla olmanızı rica ederim...

Saygılarımla...